पेन्सन पट्टा: १० करोड, ३.५ लाख टिकट र हरेक घरले जोगाएर राख्ने त्यो कागज
हजुरआमाको घरमा खाटमुनि एउटा टिनको बाकस छ। बाकसभित्र प्लास्टिकको फोल्डर, फोल्डरभित्र पुरानो रुमालमा बेरेर राखिएको एउटा पेन्सन पट्टा।
त्यसलाई हजुरआमाबाहेक कसैले छुँदैन। वर्षमा दुई पटक उहाँ त्यो निकाल्नुहुन्छ, कुना खुम्चिएका छैनन् भनेर हेर्नुहुन्छ, फेरि राख्नुहुन्छ, र उही कुरा दोहोर्याउनुहुन्छ: "यो हरायो भने सबै हरायो।"
सानोमा मलाई त्यो कुरा हाँसोलाग्दो लाग्थ्यो। एउटा कागज न हो। अहिले बुझ्छु। त्यो कागज प्रमाण हो। कसैले सेवा गरेको, कोही महत्त्वपूर्ण भएको, एउटा परिवारको कुनै कुरामा हक भएको प्रमाण। नेपालमा कागज केवल कागज होइन। कागजमा जे छ, सरकारको नजरमा तपाईं त्यही हुनुहुन्छ।
पेन्सन पट्टा ठ्याक्कै त्यहीँबाट सुरु हुन्छ।
एउटा कागज, पूरै यात्रा
फिल्मको आफ्नै परिचय सरल छ: एउटा पेन्सनको कागज आत्मखोजको असाधारण यात्राको सुरुवात बन्छ। बाटोमा यो पहिचान, परिवार, प्रायश्चित र मानवताको रूपान्तरणकारी शक्तिको कथा बन्छ।
बत्ती निभ्नुअघि यति थाहा भए पुग्छ। काखीमा फाइल च्यापेर कुनै सरकारी कार्यालयको लाइनमा उभिएका जो कोहीलाई थाहा छ, एउटा सानो कागजले पूरै जीवन तानेर ल्याउन सक्छ। तपाईं को हो। तपाईंका बाबुआमा को थिए। तपाईंले के तिर्नुपर्छ, र तपाईंले के पाउनुपर्छ।
पोस्टरका अनुहार
पोस्टर हेर्दा नै चिसो महसुस हुन्छ। आकाशभरि हिमाल छन्। अगाडि सेनाको क्यामोफ्लाज वर्दीमा एक जना पुरुष उभिएका छन्, घामपानीले खारिएको शान्त अनुहार लिएर। छेउमा निलो चोलो, गाढा रातो पछ्यौरा र लामो मुगाको माला लगाएकी एउटी महिला सिधै तपाईंतिर हेरिरहेकी छन्, जवाफ पर्खिरहेझैं।
यो कुनै अफिसको फिल्म जस्तो देखिँदैन। अफिसबाट धेरै टाढा बस्ने मान्छेहरूको, र त्यस्तै कुनै अफिसबाट आएको एउटा कागजले के-के बदल्न सक्छ भन्ने फिल्म जस्तो देखिन्छ।
३.५ लाख टिकटले के भन्छ
चलचित्र विकास बोर्डको आधिकारिक साप्ताहिक बक्स अफिस रिपोर्टअनुसार २०८३ कात्तिक १ गते आइतबार राति ११:५९ सम्म हलमा रहेका सबै नेपाली फिल्ममध्ये *पेन्सन पट्टा* दोस्रो स्थानमा छ:
- टिकट बिक्री: ३,५९,१९४
- कुल आम्दानी: रु. १०,१७,७३,८२८
भदौ २६ गते प्रदर्शन भएको पाँच हप्ताभन्दा केही बढी समयमै १० करोडभन्दा बढी, र तेस्रो स्थानको फिल्मभन्दा झन्डै तीन गुणा। यसभन्दा अगाडि *गौथली* मात्र छ।
पोस्टरमा ठूलो एक्सनको वाचा नभएको, पेन्सनको कागजबारेको कथाका लागि यो अंक आफैंमा सन्देश हो। आफ्नै परिवारजस्तो लाग्ने कथा हेर्न नेपाली दर्शक हलसम्म आइरहेका छन्।
किन मन छुन्छ
- सबैसँग एउटा पेन्सनको कथा छ। सेनामा सेवा गरेका हजुरबुबा। सरकारी जागिरबाट अवकाश पाएका बुबा। पेन्सन आउने दिन अझै बैंक धाउने आमा। कागज साधारण छ, र त्यसैले कथा भित्रसम्म पुग्छ।
- यहाँ पहिचान साँच्चैको प्रश्न हो। नागरिकता हराउँदा वा फारममा नामको एउटा अक्षर फरक पर्दा महिनौं जीवन रोकिने देशमा कागज र पहिचानको फिल्म कुनै टाढाको कुरा होइन। यो त हाम्रो हरेक दिन हो।
- चिनेका अनुहार। दयाहाङ राई, गौमाया गुरुङ, विल्सन विक्रम राई, बुद्धि तामाङ र पशुपति राई लगायतका कलाकार छन्। पोस्टरको कलाकार सूचीले स्वर्गीय सुनिल थापालाई पनि सम्झेको छ, जसले धेरै दर्शकका लागि फिल्मलाई अझ भावुक बनाउँछ।
- एउटै कथाकारको दृष्टि। माओत्से गुरुङले फिल्म लेख्नुका साथै निर्देशन पनि गरेका छन्, र यो उनकै ब्यानर माओत्से गुरुङ फिल्म्सबाट आएको हो।
हेरिसकेपछि गर्ने त्यो फोन
*पेन्सन पट्टा* हेरिसकेपछि के हुन्छ भन्ने मेरो अनुमान यस्तो छ। घर फर्किने बसमा, वा मःमःको प्लेट अगाडि राखेर, तपाईंलाई परिवारको सबैभन्दा पाको मान्छेको याद आउनेछ। महत्त्वपूर्ण कागज सम्हालेर राख्ने मान्छे। अरू कसैलाई याद नभएका मिति सम्झिने मान्छे।
अनि उहाँलाई फोन गर्न मन लाग्नेछ। कागजको कुरा गर्न होइन। केवल सन्चो हुनुहुन्छ कि भनेर सोध्न, र सायद पहिलो पटक उहाँको आफ्नै कथा सोध्न।
सकिन्छ भने बाबुआमालाई लिएर जानुहोस्। हजुरबा-हजुरआमा अझै साथमा हुनुहुन्छ भने उहाँहरूलाई लिएर जानुहोस्। G प्रमाणपत्र, १२८ मिनेट, र एउटा कागजबाट सुरु भएर धेरै ठूलो ठाउँमा पुग्ने कथा।
मुख्य जानकारी
- प्रदर्शन: २०८३ भदौ २६ (सेप्टेम्बर ११, २०२६)
- अवधि: १२८ मिनेट
- प्रमाणपत्र: G
- लेखन तथा निर्देशन: माओत्से गुरुङ
- निर्माण: माओत्से गुरुङ फिल्म्स
- कलाकार: दयाहाङ राई, गौमाया गुरुङ, विल्सन विक्रम राई, बुद्धि तामाङ, पशुपति राई र स्वर्गीय सुनिल थापा लगायत
- बक्स अफिस: २०८३ कात्तिक १ सम्म ३,५९,१९४ टिकट र रु. १०,१७,७३,८२८, साप्ताहिक रिपोर्टमा दोस्रो (चलचित्र विकास बोर्डको रिपोर्ट)